“Leidse economische wethouder @Robert Strijk schrikt van winkelonderzoek” kopte het @Leidsch Dagblad 1 februari jongstleden. De uitkomsten van het Koopstromenonderzoek 2011 dat mede in opdracht van @KvK_DenHaag is uitgevoerd zijn inderdaad verontrustend.

De koopkracht in Leiden is ten opzichte van 2004 sterk gedaald, Leidenaars zijn elders gaan winkelen en de binding van inwoners uit de regio (voor Leiden heel belangrijk) is verder afgenomen. Leiden is daarmee in de top tien slechtst presterende steden van de Randstad beland volgens het onderzoek. Gelukkig is het de wethouder (en oud-centrummanager) menens. Hij wil naar eigen zeggen de plannen – nieuwe wegen, parkeergarages en grote winkelketens – met grotere urgentie doorzetten. Een dezer dagen ga ik dan ook graag in op een uitnodiging hierover door te praten.

Terug naar het onderzoek. Wat is er nu in hoofdlijnen aan de hand en hoe moeten we hierop reageren? Het rapport bevestigt wat de Leidse ondernemers al een tijd aan den lijve ondervinden: minder winkelend publiek, dalende omzet en grotere concurrentie van omliggende steden. Achterliggende landelijke redenen zijn: de huidige recessie en de groei van online winkelen. Lokaal en regionaal wordt vanuit de klant vooral de bereikbaarheid en het gebrek aan parkeermogelijkheden als reden genoemd om weg te blijven.

De klant heeft sinds de opkomst van internetwinkelen daadwerkelijk haar wensen veranderd: in toenemende mate staan beleving, gemak en vermaak tijdens het winkelen centraal. Wat dat betreft kan Leiden hier voordeel mee doen. Consumenten kunnen worden terug gelokt door middel van de uitstraling en inrichting van de winkelgebieden, het aanbod van winkels en door middel van evenementen. Een aantrekkelijke binnenstad, goede parkeervoorzieningen en logische route door de stad nodigen uit om verder te winkelen. Een gezamenlijke verantwoordelijkheid van winkeliers én van de gemeente.

Verder toont het onderzoek dat de Leidenaar in sterk toenemende mate van niet-dagelijkse artikelen buiten de eigen stad aanschaft. Net als de inwoners uit de regio. Twee categorieën die juist voor steden van groot belang is.

Tenslotte een trend waar Leidse ondernemers kansen laten liggen volgens de onderzoekers. Leidenaren bezoeken in grote getale winkels op zondag. Dat doen zij méér dan bewoners van vergelijkbare steden. Dat geldt ook voor hun bezoek aan supermarkten. Veel kleinere ondernemers sluiten hier wellicht hun ogen nog voor. Met de recente verruiming van de zondagopenstelling (nu voor alle ondernemers in Leiden) is in ieder geval een eerste stap gezet door de gemeente.

Kortom: consumenten passen in rap tempo hun winkelgedrag aan en dat komt vooralsnog niet ten goede aan de Leidse ondernemers. Oplossingen liggen enerzijds bij de ondernemer en anderzijds in het gemeentelijk beleid: beide moeten snel en adequaat inspelen op de genoemde trends. Hoe? Door als gemeente bijvoorbeeld flexibeler om te gaan met de vestigingswensen van nieuwe winkelformules, door verheling toe te staan in monumentale panden in het kernwinkelgebied (waar nu reeds mee wordt geëxperimenteerd!) of door pro-actief formules naar de stad te verleiden.

Het koopstromenonderzoek staat niet op zich zelf. In september 2011 hebben @CMLeiden en @BVLeiden op verzoek van ondernemers in samenwerking met het @HBD en @CBW-Mitex het rapport Retail 2020 Restructure gepresenteerd: een overzicht bomvol trends en ontwikkelingen met de daarbij behorende handvatten en mogelijke oplossingen voor ondernemers. Zeker de moeite waard om te lezen.

Het jaar 2012 is nog maar een paar weken oud. Volop mogelijkheden om trends en ontwikkelingen om te zetten in kansen. Een jaar waarin de fysieke winkels via internet nieuwe klanten werven. Waarin webshops fysieke winkels openen en waarin een deel van het 3FM Serious Request bezoek Leiden opnieuw zal bezoeken om aankopen te doen in één van de vele mooie winkels die @OntdekLeiden rijk is. De stad heeft de ingrediënten in huis en met de genoemde onderzoeken zijn ook de instructies voor het recept  Het Nieuwe Winkelen  aanwezig. Op naar een positief resultaat resultaat.